براى [ لم يتعرّض ] .
قوله : عن الاحاطة به : ضمير در [ به ] به منعم به راجعست
قوله : و لئلّا يتوهّم اختصاصه بشئ دون شئ : ضمير مجرور در [ اختصاصه ] به حمد راجع بوده و مراد از [ شئ ] منعمبه بوده و اينجمله معطوفست به [ ايهاما الخ ] بنابراين علّت دوّم است براى [ لم يتعرّض ] .
متن :
و علّم :
شرح عربى
من عطف الخاص على العام رعاية لبراعة الاستهلال و تنبيها على فضيلة نعمة البيان .
ترجمه
عطف [ علّم ] بر [ ما انعم ] از قبيل عطف خاص بر عام است و جهت آن همانا مراعات براعت استهلال و نيز تنبيه بر شرافت و فضيلت نعمت بيان مىباشد .
شرح فارسى :
توضيح
عطف كلمه [ علّم ] به [ ما انعم ] در عبارت ماتن از قبيل عطف خاص به عام است زيرا معطوف عليه ( ما انعم ) مطلق انعام است چه تعليم و چه غير آن فلذا جاى اينسؤال استكه اين نوع عطف به لحاظ تكرارش تا ما دامى كه مشتمل بر جهت اهمّ و قابل توجّهى نباشد غير فصيح و احيانا مرغوبعنه است و نكتهاى كه در اينجا باعث اين عطف شده چيست ؟
شارح در جواب مىگويد دو امر سبب اين عطف شده :
1 - رعايت براعت و استهلال كتاب .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 15
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٥