تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 113

مساهمون:

ص١١٣
كلام راجع است . قوله : و ذلك بسبب ايراد الخ : مشاراليه [ ذلك ] خلل مىباشد . قوله : اللوازم البعيدة : يعنى لوازمى كه از ملزومات بعيد هستند . قوله : المفتقرة الى الوسائط : اين عبارت تفسير است براى [ البعيدة ] . قوله : مع خفاء القرائن : مقصود از خفاء قرائن اينست كه قرائن اگرچه در كلام وجود دارند ولى بر اسلوب بلغاء نمىباشد و حاصل آنكه خلل در انتقال از معناى لغوى به معناى مقصود ناشى از دو امر است : يكى كثرت وسائط بين لازم و ملزوم ديگرى خفاء قرائن ، بنابراين اگر قرائن ظاهر باشند مجرد كثرت وسائط سبب براى خلل مزبور نمىشود چنانچه در مثال [ زيد كثير الرماد ] كه متكلم از [ كثرت رماد ] جود زيد را كه ملزوم با واسطه براى كثرت رماد است اراده نموده خلل وجود ندارد و نيز در مثال [ زيد مهزول الفصيل ] كه از [ مهزول - الفصيل ] جود زيد يعنى ملزوم با واسطه‌اش قصد شده هيچگونه خللى وجود ندارد به اين معنا كه مخاطب و سامع از كثرت رماد بكثرت طبخ و از كثرت طبخ به كثرت اياب و ذهاب و از كثرت رفت و آمد به جود زيد منتقل مىگردد چنانچه در مثال دوّم از مهزول الفصيل ( يعنى ناقه‌اش لاغر است ) به اين منتقل مىشود كه شير حيوان زياد دوشيده مىشود و از آن بكثرت واردين و از كثرت واردين بصفت جود و كرم زيد انتقال حاصل مىگردد .