قوله : و هو لا يدلّ على عدم الوجود : ضمير در « هو » به عدم الوجدان راجع است .
قوله : فلو اشترط لأدّى الى ابطال الخ : ضمير در « اشترط » به علم و قطع راجع بوده و در « ادّى » به اشتراط راجع است .
متن :
احتجّ مجوّز التّمسّك به قبل البحث بانّه :
لو وجب طلب المخصّص فى التّمسّك بالعام ، لوجب طلب المجاز فى التّمسّك بالحقيقة .
بيان الملازمة انّ ايجاب طلب المخصّص انّما هو للتّحرّز عن الخطاء و هذا المعنى بعينه موجود فى المجاز ، لكنّ اللّازم اعنى طلب المجاز منتف ، فانّه ليس بواجب اتّفاقا و العرف قاض ايضا بحمل الالفاظ على ظواهرها من غير بحث عن وجود ما يصرف اللّفظ عن حقيقته .
و بهذا احتجّ العلّامة على مختاره فى التّهذيب و هو كالصّريح فى موافقة هذا القائل فتأمّل .
ترجمه :
استدلال قائلين بجواز تمسّك بعام قبل از فحص از مخصّص
كسانى كه تمسّك بعام پيش از فحص از مخصّص را تجويز كردهاند در مقام استدلال فرمودهاند :
اگر در جواز تمسّك بعام طلب مخصّص واجب باشد پس بايد در تمسّك به معناى حقيقى لفظ نيز طلب از مجاز لازم و واجب باشد درحالىكه اينطور نيست .