لنا : انّه يسبق الى الفهم عند اطلاق هذه الصّيغة بلا قرينة الزّائد على الاثنين و ذلك دليل على انّه حقيقة فى الزّائد دونه ، لما هو معلوم من انّ علامة المجاز تبادر غيره .
ترجمه :
فائده اصولى [ در اقل مراتب جمع ]
اقلّ و كمترين مراتب مدلول صيغه جمع بنا بر قول صحيح عدد سه مىباشد .
و بعضى آن را عدد دو دانستهاند .
استدلال مرحوم مصنّف براى مدّعاى خود
مرحوم مصنّف مىفرماين :
دليل ما اينست كه وقتى صيغه جمع را بدون قرينه اطلاق مىكنند عدد بيش از دو بذهن سبقت مىگيرد و اين خود علامت آنست كه صيغه جمع حقيقت در عدد زائد بر دو مىباشد چه آنكه در محلّش معلوم و مقرّر شده علامت مجاز آنست كه غير آن از لفظ تبادر كند .
تفصيل
در اين فايده مرحوم مصنّف اين نزاع را متعرّض مىشوند كه :
بين ارباب دانش در اقلّ مراتب مدلول جمع اختلاف و نزاع است :
بعضى اقلّ مراتب جمع را عدد دو دانسته همانطورىكه اهل ميزان و علماء منطقى چنين گفتهاند و برخى ديگر آن را عدد سه فرض نمودهاند كه مرحوم مصنّف نيز اين رأى را پسنديده و مىفرماين رأى صحيح و قول صواب