مناسب با اين مقام نيست .
مرتبه و مقام اين علم از غير خودش باعتبار وجه سوّم متأخّر است چه آنكه اين علم به تمام علوم نيازمند و آن علوم از اين مستغنى مىباشند .
تفصيل
قوله : امّا لتقدّم موضوعه : مانند تقدّم علم صرف بر نحو چه آنكه موضوع علم صرف صرفا كلمه بوده و موضوع علم نحو كلمه و كلام و پرواضح است كه كلام از كلمات تشكيل مىشود .
و به عبارت ديگر :
كلمه جزء كلام بوده و از باب تقدّم جزء بر كلّ واضح و روشن است كه كلمه نيز بر كلام مقدّم مىباشد ازاينرو علم صرف را باعتبار تقدّم موضوعش بر موضوع علم نحو مقدّم داشتهاند .
قوله : او لتقدّم غايته : مانند تقديم علم فقه بر جميع علوم چه آنكه غايت و نتيجه اين علم شريف حصول قرب به حضرت ذوالجلال و فوز به سعادت اخروى است كه غرض و غايتى اشرف از اين وجود ندارد .
قوله : او لاشتماله على مبادى العلوم المتأخّرة : مانند تقديم علوم ادبى بر علم فقه و اصول چه آنكه آشنائى بالفاظ و كلمات قرآن و سنّت و تجزيه و تحليل عبارات و درك معانى آنها از مبادى و مقدّمات علم فقه بوده و چون اخبار و قرآن مجيد بلسان عربى است لاجرم قبل از ورود به علم فقه لازم و واجب است كه تا اندازهاى علوم ادبى از قبيل صرف و نحو و اشتقاق و لغت و معانى و بيان خوانده و بررسى شوند .
قوله : او لغير ذلك الخ : مثل تقدّم علمى بر علم ديگر باعتبار تقدّم زمانى به اين معنا كه زمان آن از حيث تدوين بر علم ديگر مقدّم باشد نظير تقدّم علوم نجوم و سحر و طبّ نسبت بعلوم ديگر .