سؤال
اگر وى به ذبح و فرى اوداج مكلّف نبود پس فداء براى چه آمد درحالىكه فداء بايد با مفدى تناسب داشته باشد ازاينرو نفس فداء قرينه است بر اينكه حضرتش مكلّف به ذبح بودهاند .
جواب
امّا رسيدن فداء و انجام آن شايد بخاطر اين بوده كه حضرتش چون ظنّ داشتند كه پس از انجام مراسم مقدّماتى به ذبح امر مىشوند لاجرم فداء بجاى ذبح مظنون و موهوم واجب شد .
و مىتوان گفت :
فداء عوض از مقدّمات ذبح بعلاوه افعال ديگرى كه به آنها امر نشده بود قرار داده گرديد چه آنكه در فداء لازم نيست حتما از جنس مفدى باشد تا بگوئيم چون فداء از جنس ذبح بوده پس معلوم مىشود مفدى نيز ذبح اسماعيل بوده .
قوله : فرى الاوداج : كلمه « فرى » يعنى قطع و بريدن و « اوداج » جمع « ودج » به معناى رگ مىباشد .
قوله : بل كلّف بمقدّماته : ضمير نائب فاعلى در « كلّف » به ابراهيم عليه السّلام و ضمير مجرورى در « مقدّماته » به ذبح راجع است .
قوله : الاضجاع : بكسر همزه يعنى خوابانيدن .
قوله : و تناول المدية : كلمه « تناول » يعنى بدست گرفتن و لفظ « مديه » بضمّ و فتح و كسر ميم يعنى دشنه و كارد .
قوله : فناديناه ان يا ابراهيم : سوره صافّات آيه ( 104 ) .
قوله : فلاشفاقه : يعنى بيم و ترس و ضمير مجرورى به « ابراهيم » راجع است .