تفصيل فرق بين تخيير در واجب موسّع و تخيير در واجب مخيّر
مرحوم مصنّف در اين مقام بصدد بيان فرق بين تخيير در واجب مخيّر و تخيير در واجب موسّع بوده و در اين زمينه به دو بيان مىپردازند :
بيان اوّل
فرقى كه بين اين دو تخيير هست آنست كه :
در واجب مخيّر همچون خصال كفّارات متعلّق تخيير جزئيّات و افرادى است كه داراى حقائق متخالف و گوناگون مىباشند چه آنكه بديهى و روشن است حقيقت عتق با ماهيّت روزه و اطعام متباين و متغاير مىباشد چنانچه روزه و اطعام نيز با يكديگر تغاير حقيقى دارند .
ولى در واجب موسّع تخيير بين افرادى است كه همگى در تحت يك نوع بوده و ذاتا و حقيقتا با يكديگر متّفقند فقط تغايرشان بحسب عوارض شخصى و مشخّصات فردى مىباشد .
مثلا نمازى كه شخص در اوّل وقت مىخواند از نظر ماهيّت و حقيقت « صلاة بودن » با نماز وسط وقت يا آخر وقت هيچ تفاوتى ندارد تنها از حيث خصوصيّت وقتى يا اينكه مثلا اوّلى سريع و دوّم و سوّمى كند خوانده شده يا اوّلى با حضور قلب و آن دو بدون آن بودهاند تفاوت دارد .