ج : جماعتى آن را براى بصيرت و عقل طالب مىباشند .
دسته اوّل كه علم را براى جهل يعنى استخفاف و مجادله با ديگران فرامىگيرند كسانى هستند كه درصدد ايذاء و به زمين زدن ديگران بوده ، در مجالس رجال متعرّض كلمات و اقوالى مشتمل بر ذكر علم و صفت حلم شده ، خود را ملبّس به لباس خشوع و فروتنى نموده و متحلّى و آراسته به زيور ورع قلمداد مىنمايند ولى خداوند متعال بينى اين دسته را به خاك ماليده و ايشان را هلاك بلكه ريشه كن مىنمايد .
و امّا دسته دوّم كه علم را به منظور تفاخر و فريفتن مىآموزند ، ايشان گروهى حيلهگر و متملّق و چاپلوس مىباشند بامثال و اشباه خود فخر فروخته و براى اغنياء و ثروتمندان كه در مرتبه دون و پستتر از ايشانند تواضع و فروتنى مىنمايند ، پس اين دسته هضم رشوه نموده و دينشان را شكسته و خورد كردهاند ، پس خداوند متعال اسم چنين كسى را محو و اثرش را از آثار علماء قطع و ناپديد نمايد .
امّا دسته سوّم كه علم را براى فقه و عقل فرامىگيرند ايشان كسانى هستند كه محزون و شبها تا بصبح بيدار بوده و در كلاهى كه بر سر نهاده حنك آويزان كرده و در شب ظلمانى به عبادت و تهجّد قيام مىنمايند ، به علمشان عمل كرده ولى خائف بوده و خشيتى در قلبشان مىباشد كه آنها را به دعا و تضرّع مشغول مىنمايد ، باصلاح شأن و احوال خود اشتغال داشته به اهل زمان خود عارف بوده و از اوثق برادران خود در اعتزال و عزلت مىباشند ، پس خداوند متعال جميع اعضاء و جوارح ايشان را بر آنچه از عمل خير مىباشند باقى بدارد و در روز قيامت از هرگونه دهشت و وحشتى در امان باشند .
قوله : دنس : بفتح دال و نون آلودگى را گويند .
قوله : اقتناء : جمعآورى و تحصيل را گويند .
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 38
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٨