تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 287

مساهمون:

ص٢٨٧
ترجمه :

جواب مرحوم مصنّف از استدلال دوّم

و از استدلال دوّم دو جواب مىتوان داد :

جواب اوّل

اين نحو استدلال قياس نمودن در لغت است كه باطل بوده اگرچه به جوازش در احكام شرعى قائل باشيم .

جواب دوّم

بين نهى و امر فرق است ، پس نمىتوان اين دو را باهم قياس نمود زيرا نهى مقتضى انتفاء حقيقت و عدم منهى عنه مىباشد و پرواضح است كه انتفاء حقيقت صرفا بانتفاء آن در جميع اوقات است درحالىكه امر مقتضى اثبات حقيقت بوده و آن به يك‌بار نيز تحقّق مىيابد . و نيز تكرار در امر مانع از انجام فعل غير مأمور به است بخلاف تكرار در نهى چه آنكه تروك با هر فعلى جمع مىشوند .

تفصيل

توضيح و شرح جواب از استدلال دوّم آنست كه : از اين استدلال دو جواب در اينجا ذكر شده است : جواب اوّل اينست كه : تقرير ياد شده را استدلال نمىتوان گفت بلكه قياس و تشبيه بوده آن هم قياس در لغت كه باطل و فاسد است چه آنكه طريق بدست آوردن معانى لغات تبادر و تصريح اهل لغت و اطّراد و عدم صحّت سلب معنا از لفظ مىباشد و امّا اينكه از راه قياس بتوان بمعانى الفاظ دست‌يافت احدى از علماء و ارباب دانش آن را تجويز نكرده است اگرچه برخى از