احدها انّ معنى السّجود فى الكلّ واحد و هو غاية الخضوع و كذا فى الصّلاة و هو الاعتناء باظهار الشّرف و لو مجازا .
ترجمه :
جواب مرحوم مصنّف
مصنّف ( ره ) مىفرماين :
جواب از استدلال اين قائل به چند وجه داده شده كه ذيلا ذكر مىگردد :
جواب اوّل
معناى سجود در تمام فقرات آيه به يك معنا بوده و آن عبارتست از نهايت خضوع و خشوع .
و نيز در آيه دوّم « صلاة » به معناى اعتناء باظهار نمودن شرف مىباشد و اين معنا در هر دو فقره يكى مىباشد .
تفصيل
حاصل جواب اوّل آنست كه در آيه اوّل كلمه « يسجد » به معناى غايت خضوع و كمال خشوع مىباشد اگرچه خضوع و خشوع هر شيئى بحسب خودش مىباشد چنانچه در انسان به اين است كه شريفترين موضع جسمش كه پيشانى باشد بر روى نازلترين اجسام يعنى خاك قرار داده و در كره آفتاب و ماه به اينست كه از مدار خود خارج نشده و بسير منظّم خود بدون تخلّفى ادامه دهد و در حيوانات و جنبندگان به نحوى مناسب با حال و موقعيّتشان مىباشد و پرواضح است كه اختلاف در كيفيّات موجب اختلاف و تفاوت در معنا نيست .