غير اين صورت تثنيه و جمع نيز مفيد تعدّد نمىباشند .
تفصيل
توضيح و شرح استدلال اين است كه :
قائلين بتفصيل و جواز استعمال در تثنيه و جمع و منع آن در مفرد گفتهاند :
تثنيه و جمع در قوّه تكرار مفرد هستند لذا معناى « عينان » عين و عين و معناى « عيون » عين و عين و عين مىباشد ازاينرو ممكنست از هركدام معنائى اراده نمود و بدين ترتيب بيش از يك معنا از عينان و عيون اراده مىگردد ولى چون مفرد چنين نيست و معنايش واحد است لاجرم استعمال آن در بيش از يك معنا ممكن نيست مگر در ضمن دو استعمال و بيشتر باشد كه در هر استعمالى از لفظ معنائى غير معناى مورد استعمال ديگر اراده گردد .
و توضيح جواب از اين استدلال اينست كه برخى گفتهاند :
تثنيه و جمع دلالت بر متعدّد از همان معناى مفرد دارند ازاينرو اگر مفرد معنايش متكثّر بوده اين دو نيز متكثّر و در غير اين صورت اين دو نيز مفيد تعدّد نمىباشند .
مثلا در مثال « عينان » و « عيون » مفرد اين دو كلمه « عين » مىباشد اگر عين معنايش طلا باشد عينان يعنى دو تا طلا و عيون يعنى سه تا طلا و اگر مدلول آن نقره باشد عينان و عيون بر دو يا سه فرد از نقره دلالت دارند و چنانچه ملاحظه مىشود چون مفرد يك معنا بيشتر ندارد تثنيه و جمع نيز بر همان يك معنا دلالت دارند منتهى بر دو يا سه فرد از آن و اگر معناى « عين » طلا و نقره باهم باشد عينان كه تثنيه چنين مفردى است دلالت بر دو فرد از طلا و دو مصداق از نقره دارد و همچنين است « عيون » .
و به عبارت ديگر :