قوله : لتكون حقايق شرعيّة فيها : ضمير در « لتكون » به الفاظ و در « فيها » به معانى راجع است .
قوله : و انّما استعملها الشّارع فيها : ضمير مؤنّث در « استعملها » به الفاظ و در « فيها » به معانى عود مىكند .
متن : و تظهر ثمرة الخلاف فيما اذا وقعت مجرّدة عن القرائن فى كلام الشّارع ، فانّها تحمل على المعانى المذكورة بناء على الاوّل و على اللّغويّة بناء على الثّانى .
و امّا اذا استعملت فى كلام اهل الشّرع فانّها تحمل على الشّرعى به غير خلاف .
ترجمه :
نتيجه نزاع و ثمره خلاف
و ثمره اين اختلاف در جائى ظاهر مىشود كه الفاظ مذكور بدون قرينه در كلام شارع مقدّس واقع شوند چه آنكه بنا بر اوّل يعنى ثبوت حقيقت شرعيّه آنها را بر معانى شرعى بايد حمل نمود و بنا بر دوّم كه حقيقت شرعيّه ثابت نشده باشد لازم است بر معانى لغوى حمل گردند .
امّا اگر در لسان و كلام اهل شرع واقع شوند بدون نزاع و اختلافى لازم است بر معانى شرعى حمل شوند .
تفصيل
ثمره اين نزاع در فقه آنست كه اگر مثلا لفظ « صلاة » بدون قرينه در فرموده پيامبر اكرم آمد مثل اينكه روايتى وارد شد به اين مضمون :
صلّوا عند رؤيت الهلال .
اگر به حقيقت شرعيّه قائل باشيم لازم است بگوئيم مقصود از « صلّوا » امر به خواندن نماز است لذا مىگوييم نماز اوّل ماه خواندن مستحبّ است .