و حصول مخالفت مىگوييم :
مرجع و برگشت اين گفتار باينستكه تحصيل علمى كه بواسطهاش مخالفت معلوم به حساب مىآيد حرام است در حالى كه قبلا گفتيم حرمت آن ممنوع بوده و انكارش مىكنيم :
شرح مقصود
قوله : امّا ان لا يشمل شيئا الخ :
مقاله مرحوم محقق بارفروشى
مرحوم محقّق بارفروشى در ذيل ابن عبارت مىفرماين :
غرض مصنّف عليه الرحمه آنست كه :
اخبار حلّيت شبهه بر مطلب مستدل دلالت ندارند زيرا مراد از علم اگر اعم از علم تفصيلى و اجمالى باشد مقتضاى آن وجوب اجتناب از هردو مشتبه است بخاطر آنكه بين مشتبهين علمى كه غايت براى حلّيت قرار داده شده وجود دارد لذا اين اخبار جواز ارتكاب هيچيك از مشتبهين را تثبين نمىكند .
و اگر منظور خصوص علم تفصيلى است پس بايد بپذيريم كه علم اجمالى منجّز تكليف نبوده بلكه وجود و عدمش يكسان مىباشد در نتيجه ارتكاب هردو مشتبه بايد جايز باشد و بعبارت ديگر :
شبهه در اينفرض از قبيل شبهه بدويه محسوب مىشود لاجرم اخبار حلّيت بر وجوب اجتناب از مقدار حرام دلالت نمىنمايد .
قوله : و ما ذكره من الوجهين : مقصود از « وجهين » دو وجه ذيل مىباشد كه شرح آنها