تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 244

مساهمون:

ص٢٤٤
ربوى بوده و چه غير ربوى . قوله : للعلم بخروج بعض الشبهات : علّت است براى « ليس هنا مورد التمسك الخ » . قوله : فيسقط العام عن الظهور الخ :

مقاله مرحوم محقّق بارفروشى در شرح كبير

مرحوم محقّق بارفروشى مىفرماين : مصنّف عليه الرحمه با اين عبارت اشاره نموده‌اند باينكه عام وقتى از ظهور ساقط شود از حجّيت نيز سقوط مىكند زيرا مناط در حجّيت عام و غير آن از ظواهر الفاظ كه از آنها به ادلّه اجتهادى و اصول لفظى نام مىبرند ظن و ظهور مىباشد و وقتى برخى افراد عام بواسطه علم اجمالى از تحت آن خارج شدند با اين فرض كه افراد مزبور مردّد باشند بين افراد محصور ديگر عام نسبت به هيچيك از مصاديق محتمل ظهور ندارد و وقتى ظهور كه مناط در حجّيت ظواهر بود سقوط نمود بديهى است كه حجّيت نيز ساقط مىشود . قوله : لكن الظّاهر الفرق الخ : حاصل فرق بين اصول لفظيه و اصول عمليه در اينمقام آنست كه : طبق آنچه بيان كرديم مناط و ملاك حجّيت در اصول لفظيه ظهور و افاده ظن است و وقتى اين مناط بواسطه علم اجمالى ساقط شد پرواضح است كه حجّيت نيز ساقط مىگردد بخلاف اصول عمليه كه ملاك و مناط در حجّيت آنها تعبّد از جانب شارع است يعنى شارع مقدّس در تمام موارد شك و تحيّر ما را متعبّد به عمل به اين اصول فرموده بدون اينكه فرقى بين اينموارد باشد بنابراين ما دامى كه به حكم واقعى علم نداشته باشيم وظيفه و تكليف ما اخذ به اين اصول است و بدون ترديد در مورد علم اجمالى نسبت به