قوله : فلا يكاد يظهر من الاخبار المختلفة الخ :
كلام مرحوم بارفروشى در شرح كبير
مرحوم بارفروشى در شرح كبير در ذيل اين عبارت مىفرماين :
مخفى نماند كه اخبار وارده در اين باب اگرچه از حيث مضمون مختلف بوده ، بعضى دلالت دارند كه علوم اهل بيت مستفاد از صحيفه و جفر جامعه بوده و برخى مضمونشان اينستكه علوم ايشان در شب جمعه هنگامى كه ارواح مطهّرهاشان به آسمان صعود مىكند اضافه مىشود و پارهاى ديگر دلالت دارند كه در شب قدر علومشان بواسطه تنزيل حاصل مىگردد و دسته چهارم از احاديث مفادّشان اينستكه علوم ايشان ارادى است يعنى هرگاه بخواهند به چيزى آگاه و عالم شوند به آن علم پيدا مىكنند .
ولى در عين حال مقتضاى جمع بين اخبار اينستكه علوم ايشان ارادى است يعنى هرچه را كه بخواهند بدانند در ساعت به آن آگاه و عالم مىشوند اگرچه آن شيئ از عويصات و مشكلات باشد چنانچه در روايتى وارد شده كه از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام راجع به مخارج كسور تسعه پرسيده شد ، آن جناب بدون فكر و درنگ فرمودند :
ايّام هفته را در ايّام سال ضرب كن .
بلكه در پارهاى از اخبار آمده است كه ايشان به امور غائب و آجال و آنچه در نفوس هست و آنچه فعلا وجود داشته يا در آينده ايجاد مىشود آگاه هستند .
بلكه از برخى احاديث چنين برمىآيد كه آنچه حقتعالى به آن آگاه و عالم است ايشان نيز به آن علم دارند فلذا فرمودهاند :
انّ لنا مع اللّه حالات هو فيها نحن ، و نحن هو و هو مع ذلك هو و نحن نحن .
حضرت صادق سلام اللّه عليه مىفرماين :
جنّبوها الهة تعبد و اجعلوا لنا ربّا نؤبّ اليه و قولوا ما استطعتم .
و از وجود مبارك ائمّه هدى عليهم سلام اللّه وارد شده كه فرمودهاند :