البتّه بايد بگوئيم گرچه در اين صورت نيز مختار ما جريان اصالة البرائة است چنانچه انشاء اللّه به زودى بحث آن خواهد آمد ولى همانطورى كه اشاره شد فرض مزبور از مسئله حاضر كه باتّفاق اصوليّون و اخبارىها مجراى برائت است خارج مىباشد .
شرح مقصود
قوله : احتمال الوجوب النفسى المستقلّ : مانند اينكه شك كنيم دعاء در وقت ديدن هلال واجب است يا مستحب چه آنكه دعاء در اين هنگام اگر واجب باشد واجب نفسى مستقلّ است .
قوله : و امّا اذا احتمل كون شيئ واجبا لكونه جزءا : مثل اينكه شك كنيم استعاذه قبل از قرائت يا سوره واجب است يا مستحب مىباشد چه آنكه هركدام از « استعاذه » و « سوره » اگر واجب باشند وجوبشان غيرى است زيرا جزء واجب هستند نه نفس واجب .
قوله : او شرطا : مثل اينكه در وجوب و استحباب طمأنينه مردّد باشيم چه آنكه طمأنينه اگر واجب باشد وجوبش شرطى است .
و بهرصورت شك در دو مثال اخير از قبيل شك در مكلّف به مىباشد با علم و قطع به تكليف .
قوله : و ان كان المختار جريان اصالة البرائة فيه : بفرموده برخى از بزرگان در اينمورد نيز مختار مرحوم مصنّف اينستكه برائت جارى مىفرمايد ولى بعد از ارجاع آن به شك در تكليف كه انشاء اللّه شرحش عنقريب خواهد آمد .
متن :
الثانى
انّه لا اشكال فى رجحان الاحتياط بالفعل حتّى فيما احتمل كراهته .
و الظّاهر ترتّب الثّواب عليه اذا اتى به لداعى احتمال المحبوبيّة ، لانّه انقياد و الطاعة حكميّة و الحكم بالثّواب هنا اولى من الحكم بالعقاب على تارك الاحتياط اللّازم بناء على انّه فى حكم المعصية و ان لم يفع محرّما واقعيّا .