متن : و الموضع الاوّل يقع الكلام فيه فى مطالب ، لانّ التّكليف المشكوك فيه امّا تحريم مشتبه به غير الوجوب و امّا وجوب مشتبه به غير التّحريم و امّا تحريم مشتبه بالوجوب .
و صور الاشتباه كثيرة ، و هذا مبنىّ على اختصاص التّكليف بالالزام او اختصاص الخلاف فى البراءة و الاحتياط به ، فلو فرض شموله للمستحبّ و المكروه يظهر حالهما من الواجب و الحرام ، فلا حاجة الى تعميم العنوان .
ترجمه :
و كلام در موضع اوّل در چند مطلب مىباشد ،
[ مقدمه ]
زيرا تكليف مشكوك يا تحريم مشتبه به غير وجوب بوده و يا وجوب مشتبه به غير تحريم و يا تحريم مشتبه بوجوب مىباشد و صور اشتباه بسيار مىباشد .
البتّه مخفى نماند كه حصر مطالب در سه مطلب مذكور مبنى است بر اينكه تكليف فقط در الزاميّات بوده يا خلاف و نزاع در برائت و احتياط به آن اختصاص داشته باشد ، بنابراين اگر فرض كنيم كه تكليف شامل مستحب و مكروه نيز مىباشد بايد گفت حال اين دو از ملاحظه حكم در واجب و حرام ظاهر شده و ديگر احتياجى نيست كه عنوان بحث را چنان تعميم دهيم كه غير الزاميّات را نيز فراگيرد .
شرح مقصود
گفته شد كه مقام اوّل مبحث اصول سهگانه را تشكيل مىدهد و سپس ذكر گرديد كه سخن در اين مقام در دو موضع مىباشد ، موضع اوّل در برائت و موضع دوّم احتياط و تخيير .
حال مىگوئيم كلام در موضع اوّل از مطالبى چند مىباشد كه جامع تمام آنها سه مطلب ذيل است :
1 - تكليف مشكوك از قبيل تحريم مشتبه به غير وجوب از سه تكليف ديگر يعنى اباحه و استحباب و كراهت مىباشد .
2 - از سنخ وجوب مشتبه به غير تحريم مىباشد .
3 - از باب اشتباه وجوب به حرمت مىباشد .