حاصل معناى آيه چنين است :
( تبيّنوا نبأ الفاسق ) و چون مضاف اليه قيد براى مضاف است و بانتفاء قيد حكم مترتّب بر مقيّد منتفى مىگردد لاجرم از « نباء عادل » تبيّن لازم و واجب نمىباشد .
4 - توضيح استدلال به آيه نباء از طريق علّت واقع در آن
بعضى از ارباب استدلال فرمودهاند :
تعليلى كه در آيه نباء وارد شده دلالت بر عدم لزوم تبيّن از خبر عادل دارد و تقرير آن چنين است :
مفاد آيه نباء اينست كه از خبر فاسق يعنى كسى كه عمدا ممكن است دروغ بگويد تبيّن و تفحّص لازم است و علّت آن اينست كه در عمل بخبر چنين كسى خوف از آزار رساندن به اشخاص از روى جهالت و نادانى است .
حال مىگوئيم وقتى علّت وجوب تبيّن از خبر فاسق اين بود كه چون وى عمدا ممكنست دروغ گويد و در نتيجه موجب خوف مزبور باشد چون در خبر عادل چنين نبوده و وى بحسب فرض هرگز ممكن نيست عمدا دروغ بگويد لاجرم خبرش موجب تفحّص و لزوم تبيّن نمىباشد .
5 - توضيح استدلال به آيه نباء از طريق ظهور سياقى
طبق شهادت برخى از تلامذه مرحوم مصنّف يكى از ظهوراتى كه حجّت است ظهور سياقى عبارت مىباشد مشروط به اينكه ظهور لفظى با آن معارض نباشد با توجّه به اين نكته مىگوئيم :
با قطع نظر از مفاهيمى كه ممكنست از آيه شريفه اخذ شود و با صرفنظر از الفاظ خاصّه واقع در آن اساسا نفس سياق و نظم عبارت آيه دلالت بر اين دارد كه عادل موضوعا از حكم بوجوب تبيّن از خبرى كه مىدهد خارج است و چهبسا بتوان گفت عدم لزوم تفحّص از خبر وى امر مفروغعنهى مىباشد .