تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 598

مساهمون:

ص٥٩٨
بواسطهء اخذ صدقات واجبه به قبيله بنى المصطلق فرستاده بنا بر نزاعى كه ميان وليد و ميان آن قبيله در زمان جاهليّت ثابت بود چون قبيله بنى المصطلق باستقبال وليد بيرون آمدند وليد به گمان آنكه ايشان به قصد قتل من برآمده‌اند از همان‌جا بدون تحقيق به خدمت حضرت آمده گفت بنى المصطلق طريق ارتداد پيش گرفته قصد قتل من كردند . حضرت از اين معنى بغضب شده و قصد قتل بنى المصطلق نموده و بنى المصطلق از استماع اين معنى به خدمت حضرت شتافته برائت ذمّه خود را ظاهر كردند در اين اثناء آيهء مزبور نازل شد . و بديهى است اگر محض توهّم وليد و گفتهء او حكم بارتداد بنى المصطلق مىنمودند ناچار قتل آنها لازم مىبود و ثمره قتل آن بىگناهان جز ندامت و پشيمانى امر ديگرى نبود .

طريق استدلال به آيه

مؤلّف گويد : برخى از اصوليّون به اين آيه شريفه استدلال بر عدم حجّيّت خبر عادل نموده‌اند كه ان‌شاءالله در ذيل اشكالاتى كه بر آيه وارد شده نقل خواهد شد . و اكثر محقّقين جهت حجّيّت خبر عادل به آن متمسّك شده‌اند منتهى در نحوه استدلال با هم اختلاف دارند چه آنكه بعضى از طريق مفهوم شرط و گروهى از راه مفهوم وصف و جماعتى نيز از جهت علّتى كه در آيه شريفه مذكور است به آن استدلال نموده‌اند و دسته‌اى ديگر از طرقى غير از آنچه ذكر شد استدلال كرده‌اند كه ما ابتداء فهرست كليّه طرق را ذكر نموده و سپس بتفصيل هريك مىپردازيم .

فهرست انحاء و طرق استدلال به آيه شريفه نباء

طبق فحص و تتبّعى كه نموديم به آيه شريفه نباء از ده طريق استدلال شده است كه فهرست آنها عبارتست از : 1 - مفهوم شرط كه مشهور به آن تمسّك فرموده‌اند .