ترجمه : وجه استدلال به طائفه سوّم از اخبار مانعه مرحوم مصنّف مىفرماين :
وجه استدلال منكرين به اين طائفه از اخبار آنست كه :
بسى واضح و روشن است كه از ائمّه طاهرين صلوات اللّه و سلامه عليهم اجمعين اخبار و احاديث مخالف با ظواهر قرآن و سنّت قطعى بسيار بما رسيده است .
و مراد از مخالفت حديث با قرآن در اخبار طائفه سوّم كه ما را از اخذ بحديث مخالف با كتاب و سنّت نهى نموده ، مخالفت بنحو تباين كلّى نيست بهطورى كه بين حديث و كتاب يا حديث و سنّت جمع متعذّر يا متعسّر و مشكل باشد چه آنكه كذّابين بر ائمّه هدى عليهم السّلام و كسانى كه كارشان جعل و اختراع حديث بوده هرگز خبرى كه مباين با كتاب و سنّت مىبود و بينشان تباين كلّى حكمفرما مىشد جعل نمىنمودند زيرا در اين صورت كسى ايشان را در صدور آن از امام عليه السّلام تصديق نمىنمود و بدين ترتيب مقصودشان عملى نمىشد پس بايد گفت آنچه از اين گروه ضالّ و مضلّ صادر مىگشت و بعنوان كذب و دروغ در خارج تحقّق مىيافت نظير همان رواياتى مىبود كه از ناحيه حضرات ائمّه عليهم السّلام صادر مىگشت يعنى در مخالفت با ظواهر كتاب و سنّت قطعى مشابه با احاديث ديگر بوده و از نظر اسلوب با آنها فرق نمىكرد .
پس مقصود از عرضه داشتن احاديث وارده بر كتاب و سنّت منحصرا اينست كه اخبار غير معلوم الصدور از ائمّه عليهم السّلام را بر اين دو بايد عرضه داشت بهطورىكه پس از عرضه داشتن اگر براى آن شاهد و قرينهاى كه مورد اعتماد باشد از قرآن و سنّت پيدا شد مطلوب ثابت شده و بدينوسيله بحديث عمل مىشود و در غير اين صورت بايد توقّف شود زيرا حديث مزبور به تنهائى و بدون همراهى با قرينه و شاهد مفيد علم نيست .
تنبيه قرائنى كه دالّ بر صحّت خبر غير معلوم الصّدور است ، كتاب ، سنّت ، اجماع و عقل مىباشد ولى در كلام مستدلّين نامى از اجماع و عقل برده نشده
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 569
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٦٩