ترجمه :
تأييد براى اشكال دوّم
سپس مرحوم مصنّف در مقام تأييد براى اشكال دوّم مىفرماين :
و مؤيّد معنائى كه نموديم روايتى است كه در تفسير عياشى از مولانا الصّادق عليه السّلام وارد شده و آن اينست كه فرمودند :
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مؤمنين را ازاينرو تصديق مىفرمود كه به ايشان رئوف و رحيم بودند .
استشهاد بديهى است اين تعليلى كه امام عليه السّلام آورده و سرّ تصديق نمودن و امضاء كردن اقوال مؤمنين و قاطبه اهل ايمان را حالت رأفت و رحيم بودن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بجميع ايشان معرفى نمودهاند منافى است با اينكه از آيه اين معنا اراده شده باشد كه حضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم خبر شخصى را بر عليه ديگرى مىپذيرفتند بهطورى كه آثار واقع را نيز برآن مترتّب كرده اگرچه مخبر عنه وقوع فعل و صدور آن را از خود منكر مىگشت ، چه آنكه با انكار وى ناچار حضرت مىبايد يكى از مخبر و مخبر عنه را تكذيب مىفرمود و اين تكذيب با اذن خير و رئوف و رحيم بودن نسبت بجميع منافات دارد .
در نتيجه بايد گفت : مقصود از « اذن خير » تصديق نمودن به همان معنائى است كه در اشكال دوّم ذكر كرديم يعنى منظور مجرّد اظهار تصديق بدون ترتيب آثار واقعى برآن مىباشد .
شرح مقصود قوله : و يؤيّد هذا المعنى : يعنى معنائى را كه در اشكال دوّم ذكر نموديم .
قوله : من انّه يصدّق المؤمنين : ضمير در « انّه » به نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم راجعست .
قوله : بحيث يترتّب عليه آثاره : ضمير در « يترتّب » به نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و در « عليه » به قول احدهم و در « آثاره » به واقع عود مىكند .
قوله : و ان انكر المخبر عنه وقوعه : يعنى وقوع فعل را .