متن : و انت خبير بوضوح فساد برهانه ، ضرورة عدم دوران الموافق بين الصّدور تقيّة و عدم الصّدور رأسا ، لاحتمال صدوره لبيان حكم اللّه واقعا و عدم صدور المخالف المعارض له اصلا و لا يكاد يحتاج فى التّعبّد الى ازيد من احتمال صدور الخبر لبيان ذلك بداهة و انّما دار احتمال الموافق بين الاثنين اذا كان المخالف قطعيّا صدورا و جهة و دلالة ، ضرورة دوران معارضه حينئذ بين عدم صدوره و صدوره تقيّة و فى غير هذه الصّورة كان دوران امره بين الثّلاثة لا محالة ، لاحتمال صدوره لبيان الحكم الواقعى حينئذ ايضا .
ترجمه :
نقد مرحوم مصنّف بر كلام ميرزاى رشتى عليهالرّحمه
مرحوم مصنّف مىفرماين :
شما خود آگاه و مطّلعيد كه برهان و دليل مرحوم ميرزا فاسد و غير صحيح مىباشد زيرا پرواضح است كه در خبر موافق با عامّه امر دائر نيست بين اينكه صدورش تقيّه بوده يا اصلا صادر نشده باشد چه آنكه اين احتمال در آن وجود دارد كه احيانا ممكنست براى بيان حكم اللّه واقعى صادر گرديده و در مقابل خبر مخالف با عامّه كه معارض با آنست اصلا از معصوم عليه السّلام صادر نشده باشد و مسلّم است كه در باب تعبّد به بيش از احتمال صدور خبر به منظور بيان حكم اللّه واقعى نيازى نمىباشد و اين احتمال در خبر موافق با عامّه قائم است .
بلى ، دوران امر بين دو احتمال مذكور در خبر موافق با عامّه زمانى مىباشد كه خبر مخالف با عامّه از حيث صدور و جهت صدور و دلالت قطعى فرض گردد چه آنكه بديهى و روشن است خبر معارض با آنكه همان خبر موافق باشد در چنين فرضى مردّد است بين اينكه يا اصلا از معصوم صادر نشده و يا در صورت صدور ، صدورش تقيّة باشد ولى در غير اين فرض امر خبر