ترجمه :
ايراد مرحوم حاج ميرزا حبيب اللّه رشتى بر كلام شيخ اعظم ( ره )
مرحوم مصنّف مىفرماين :
برخى از اعاظم شاگردان شيخ عليهالرّحمه بر ايشان ايراد نموده و فرموده است :
كلام شيخ اعظم قدّس سرّه نقض مىشود به دو خبرى كه از حيث صدور باهم متعارض هستند چه آنكه در مورد دو حديث متخالف از حيث صدور با اينكه يكى از آن دو محمول بر تقيّه است اگر تعبّد به صدورشان معقول نباشد پس در دو خبرى كه از حيث صدور باهم متعارض و متكافئ هستند و مىبايد يكى از آنها را بر تقيّه حمل كنيم نيز تعبّد به صدور معقول نيست زيرا در اين فرض همچون فرض قبلى احد المتعارضين در حقيقت الغاء و اسقاط مىگردد و چون اين علّت در آنجا مانع از تعبّد به صدور بود عينا در فرض دوّم نيز بايد چنين باشد .
متن : و فيه ما لا يخفى من الغفلة و حسبان انّه التزم قدّس سرّه فى مورد التّرجيح بحسب الجهة باعتبار تساويهما من حيث الصّدور امّا للعلم بصدورهما و امّا للتّعبّد به فعلا مع بداهة انّ غرضه من التّساوى من حيث الصّدور تعبّدا تساويهما بحسب دليل التّعبّد بالصّدور قطعا ، ضرورة انّ دليل حجّيّة الخبر لا يقتضى التّعبّد فعلا بالمتعارضين بل و لا باحدهما و قضيّة دليل العلاج ليست الّا التّعبّد باحدهما تخييرا او ترجيحا .
ترجمه :
مناقشه و اشكال مرحوم مصنّف در كلام ميرزاى رشتى ( ره )
مرحوم مصنّف در مقام قدح و اشكال بر ميرزاى رشتى عليهالرّحمه