آن باشد نه آنكه با قطعنظر از احاديث و روايات اجماع منعقد باشد .
تحرير و شرح
قوله : و قد استدلّ عليه : ضمير در « عليه » به كون الشّكّ بمعنى غير العلم راجع است .
قوله : و فيه انّه لا وجه لدعواه : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد و در « دعواه » به اجماع برمىگردد .
قوله : و لو سلّم اتّفاق الاصحاب الخ : كلمه « لو » وصليّه مىباشد .
قوله : لاحتمال ان يكون ذلك : مشاراليه « ذلك » اجماع مىباشد .
قوله : ظهور دلالة الاخبار عليه : ضمير در « عليه » به كون الشّكّ بمعنى غير العلم عود مىكند .
متن : الثّانى : انّ الظّنّ الغير المعتبر ان علم بعدم اعتباره بالدّليل فمعناه انّ وجوده كعدمه عند الشّارع و انّ كلّما يترتّب شرعا على تقدير عدمه ، فهو المترتّب على تقدير وجوده و ان كان ممّا شكّ فى اعتباره .
فمرجع رفع اليد عن اليقين بالحكم الفعلى السّابق بسببه الى نقض اليقين بالشّكّ فتأمّل جيّدا .
ترجمه :
دليل دوّم
ظنّى كه غير معتبر است اگر به واسطه دليل بعدم اعتبارش علم پيدا كنيم معناى آن اينست كه وجود آن نزد شارع به منزله عدمش بوده و آنچه شرعا بر عدم آن مترتّب مىشود عينا بر وجودش نيز بار مىگردد .
و اگر ظنّ مزبور از ظنونى بوده كه در اعتبارش شكّ داشته باشيم پس برگشت رفع يد نمودن از يقين به حكم فعلى سابق بسبب آن به اين است كه