مفاد و مضمون اخبار اگر تنزيل مستصحب به لحاظ اثر خودش باشد نبايد آنچه بر واسطه مترتّب است بر مستصحب بار گردد زيرا واسطه نه حقيقتا احراز شده و نه تعبّدا و از طرف ديگر مىدانيم كه تنزيل مستصحب به لحاظ اثر واسطه نيز نمىباشد لاجرم در فرض مزبور اين اثر بر مستصحب مترتّب نمىگردد بخلاف فرضى كه تنزيل مستصحب به ملاحظه مطلق لوازم و آثار بوده چه آنهائى كه بدون واسطه بر مستصحب بار شده و چه آنهائى كه مع الواسطه برآن مترتّب مىگردند كه در اين صورت وقتى مستصحب را آورديم قطعا آثار معالواسطهاش نيز برآن بار مىگردد .
تحرير و شرح
قوله : و ذلك : بيان و تعليل است براى « و منشؤه » .
قوله : لانّ مفادها : يعنى مفاد اخبار استصحاب .
قوله : لو كان هو تنزيل الشّيء وحده : مقصود از « الشّيء » مستصحب مىباشد .
قوله : به لحاظ اثر نفسه : يعنى اثر بدون واسطه مستصحب .
قوله : لم يترتّب عليه ما كان مترتّبا عليها : ضمير در « عليه » به مستصحب و در « عليها » به واسطه عود مىكند .
قوله : لعدم احرازها حقيقتا : ضمير در « احرازها » به واسطه راجع است .
قوله : و لا يكون تنزيله بلحاظه : ضمير در « تنزيله » به « الشّيء » كه مقصود از آن مستصحب است راجع بوده و در « بلحاظه » به اثر مع الواسطه عود مىكند .
قوله : بخلاف ما لو كان تنزيله بلوازمه : ضمير در « تنزيله » به « الشّيء » راجع بوده چنانچه ضمير در « لوازمه » نيز به آن عود مىكند و مقصود از « لوازم
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 991
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩٩١