1 - قطع
2 - واقع
و به تعبير ديگر مطلوب عمل نمودن برطبق قطعى است كه با واقع مطابق درآمده بهطورى كه وراء مصلحت عمل به قطع مصلحت واقع نيز احراز گردد .
قطع موضوعى در هريك از دو قسم مذكور به دو نحو ملاحظه مىشود :
ج : قطع موضوعى على وجه الطريقيّه .
د : قطع موضوعى على وجه الوصفيّة .
مقصود از قطع موضوعى على وجه الطريقيّه مقصود از اين قسم قطع موضوعى آنست كه اگرچه در موضوع حكم قطع را اخذ نمودهاند ولى در عين حال وجه لحاظ آن در موضوع اينست كه قطع خصوصيّت كاشفيّت و طريقيّت الى الواقع را دارد و به عبارت ديگر داعى براى اخذ قطع در موضوع خصوصيّت كاشفيّت و طريقيّت آن مىباشد بهطورى كه اگر قطع فاقد اين مزيّت مىبود ابدا در موضوع لحاظ نمىگرديد .
منظور از قطع موضوعى على وجه الوصفيّة منظور از اين قسم قطع موضوعى آنست كه نفس صفت قطع با حذف حالات و خصوصيّات آن مطلوب و منظور نظر مىباشد و بتعبير ديگر :
داعى براى اخذ قطع در موضوع نفس صفت قطع بوده نه امتيازات ديگرش .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 52
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٢