لذا قائل به تداخل چون دو سبب براى عقاب قائل است و از طرفى يك عقاب بيشتر ثابت نيست لاجرم چارهاى نديده مگر آنكه ملتزم به تداخل عقابين گردد درحالىكه از اين نكته غفلت نموده كه وحدت مسبّب يعنى عقاب خود بنحو دليل انّى كشف مىكند از وحدت سبب يعنى از وحدت عقاب بايد كشف كرد كه يك عصيان بيشتر واقع نشده .
تحرير و شرح رأى مرحوم صاحب فصول و تضعيف مصنّف ( ره )
مرحوم مصنّف در اين مقام بصدد تضعيف رأى صاحب فصول عليه الرّحمة است ، ايشان فرموده :
در معصيت واقعيّه سبب براى عقاب متعدّد و دوتا مىباشد و آن دو عبارتند از :
الف : مخالفت با قطع .
ب : ارتكاب حرام واقعى .
على القاعده عاصى دو عقاب بايد بشود منتهى در شرع انور يك عقاب بر فعلش تعيين شده لاجرم بايد به تداخل عقابين قائل شد .
مرحوم مصنّف در تضعيف اين كلام مىفرماين :
عاصى مرتكب يك گناه بوده در نتيجه يك عقاب بيشتر بر فعلش مترتب نيست ازاينرو وجهى براى تعدّد عقاب و تداخل آنها درهم وجود ندارد و اساسا از وحدت مسبّب يعنى عقاب كه خود مرحوم صاحب فصول به آن ملتزم است بايد بدليل انّى كشف كرد كه سبب يك امر بيشتر نيست پس تثبيت دو سبب براى عقاب ادّعائى است بدون دليل .
قوله : انّه ليس فى المعصية الحقيقيّة : ضمير در « انّه » به معناى « شأن »