ترجمه :
امر سوّم [ حجيت اجماع كاشف از راى معصوم ]
در جائى كه ناقل بهطورى اجماع را حكايت كند كه نقلش متضمّن سبب و مسبّب از روى حسّ باشد بدون اشكال اين اجماع حجّت بوده و تمام ادلّهاى كه اعتبار خبر واحد را اثبات و تضمين مىكنند شامل آن مىشوند منتهى اگر چنين اجماعى در عصر غيبت امام عصر عجّل اللّه تعالى فرجه الشّريف نقلش موهون نباشد .
و همچنين است اگر نقل اجماع متضمّن مسبّب نباشد بلكه خالصا سبب را از روى حسّ حكايت نمايد منتهى منقول هم به نظر ناقل سبب براى كشف رأى معصوم عليه السّلام بوده و هم به اعتقاد منقول اليه عقلا يا عادتا و يا بحسب اتّفاق سببيّت داشته باشد كه در اين فرض نيز منقول اليه با اجماع نقل شده معامله اجماع محصّل را مىكند يعنى به مسبّب آن ملتزم شده و تمام احكام و آثارش را مترتّب مىنمايد .
تحرير و شرح
قوله : انّه لا اشكال فى حجّيّة الاجماع : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : اذا كان نقله : يعنى نقل اجماع .
قوله : متضمّنا لنقل السّبب و المسبّب عن حسّ : يعنى بگويد صد نفر از علماء كه يكى از آنها معصوم عليه السّلام بود چنين فرمودند و خودم حكم را از حضرتش شنيدم .
قوله : بانّ نقله كذلك : يعنى بانّ نقل الاجماع كذلك اى متضمّنا للسّبب و المسبّب .
قوله : اذا لم يكن متضمّنا له : ضمير در « لم يكن » به نقل اجماع و در « له » به مسبّب عود مىكند .