قوله : و ممّن اعتذر عنه بانقراض عصره : ضمير در « عنه » و « عصره » به مخالف راجع مىباشد .
قوله : انّه استند الى قاعدة اللّطف : ضمير در « انّه » به من اعتذر راجع است .
قوله : تصريحاتهم بذلك : مشار اليه « ذلك » مستند اجماع مىباشد .
متن : الامر الثّانى انّه لا يخفى اختلاف نقل الاجماع ، فتارة ينقل رأيه فى ضمن نقله حدسا كما هو الغالب او حسّا و هو نادر جدّا و اخرى لا ينقل الّا ما هو السّبب ناقله عقلا او عادة او اتّفاقا .
و اختلاف الفاظ النّقل ايضا صراحة و ظهورا و اجمالا فى ذلك اى فى انّه نقل السّبب او نقل السّبب و المسبّب .
ترجمه :
امر دوّم [ اختلاف الفاظ حكايتكننده اجماع ]
معلوم باشد كه نقل اجماعات مختلف است چه آنكه ناقل گاهى رأى امام عليه السّلام را در ضمن نقل اجماع بطور حدس حكايت مىكند چنانچه غالبا امر چنين است يا بنحو حسّ آن را ذكر مىكند كه آن جدّا نادر و كم مىباشد و زمانى صرفا آنچه را كه از نظر ناقل عقلا يا عادتا و يا بحسب اتّفاق سبب براى كشف رأى امام عليه السّلام است نقل مىكند .
و الفاظ نقل نيز از حيث صراحت و ظهور و اجمال در نقل سبب يا نقل سبب و مسبّب باهم اختلاف دارند .
تحرير و شرح
قوله : انّه لا يخفى اختلاف نقل الاجماع : ضمير در « انّه » به معناى « شأن »