و از اين اشكال نيز كه غمض عين كنيم مىگوئيم :
اگر قصد وجه در امتثال عبادات معتبر بوده بهطورى كه تردّد و احتمال با آن منافى محسوب گردد پس در صورت حاصل نشدن غرض آمر نبايد مراعات امر معلوم لازم باشد اگرچه با آوردن اقلّ بوده بلكه احتياط لازم است يعنى مكلّف مىبايد اكثر را بياورد چه آنكه در اين فرض غرض حاصل شده و با آوردنش قطع به فراغت ذمّه از اشتغالى كه يقينى بوده حاصل مىشود زيرا با آوردن اقلّ و اكتفاء به آن احتمالا غرض مولى باقى بوده و در نتيجه اشتغال يقينى به تكليف مبدّل بفراغ قطعى نمىگردد .
تحرير و شرح
قوله : من رأس ممّا يقطع بخلافه : كلمه « من رأس » يعنى چه قصد وجه وجوب نفسى بوده و چه غيرى .
قوله : فى هذه المسألة : يعنى مسئله دوران امر بين اقلّ و اكثر .
قوله : مع انّه لو قيل باعتبار قصد الوجه : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : فى الامتثال فيها : ضمير در « فيها » به عبادات راجع است .
قوله : على وجه ينافيه التّردّد و الاحتمال : ضمير منصوبى در « ينافيه » به اعتبار قصد الوجه راجع است .
قوله : فلا وجه معه للزوم الخ : ضمير در « معه » به تنافى راجع است .
قوله : مع حصوله : يعنى حصول الغرض .
قوله : لاحتمال بقائه : يعنى بقاء الاشتغال .
متن : هذا بحسب حكم العقل .
و امّا النّقل : فالظّاهر انّ عموم مثل حديث الرّفع قاض برفع جزئيّة
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 681
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٨١