ترجمه :
سؤال و جواب
ممكنست در مقام سؤال و انتقاد گفته شود :
اخبار من بلغ و همچنين صحيحه هشام كه نقل شد ظهور در استحباب عمل ندارد زيرا مضمون آنها اينست كه :
انجام عمل متفرّع است بر بلوغ ثواب بهطورى كه همين بلوغ داعى براى عمل مىباشد بنابراين ثوابى كه در اين اخبار از آن نام برده شده بر بلوغ مترتّب است يعنى در صورتى كه مكلّف عمل را بعنوان و بداعى بلوغ بجاى آورد ثواب نصيبش مىشود .
مرحوم مصنّف در جواب از آن مىفرماين :
اگرچه در اين احاديث عمل بر بلوغ متفرّع بوده و نفس بلوغ داعى براى عمل قرار داده شده ولى بايد توجّه داشت كه اين معنا موجب آن نيست كه ثواب بر بلوغ مترتّب گرديده و نفس عمل خالى از آن باشد بلكه وقتى مكلّف بحسب فرض آن را به رجاء مأمور به بودن و بعنوان احتياط اتيان كرد ثوابى كه حقتعالى براى مكلّف منظور مىفرمايد در مقابل نفس عمل است نه در قبال آنكه مكلّف آن را بداعى بلوغ آورده چه آنكه داعى بر عملى موجب آن نمىشود كه وجه و عنوانى در آن پيدا شده و وى موظّف باشد آن را تحت آن وجه و عنوان انجام دهد .
تحرير و شرح
قوله : و كونها الدّاعى الى العمل : ضمير در « كونها » به اخبار من بلغ راجع است .
قوله : مترتّبا عليه : ضمير در « عليه » به بلوغ عود مىكند .
قوله : برجاء انّه مأمور به : ضمير در « انّه » به عمل راجع است .
قوله : لا يوجب له وجها : ضمير در « له » به عمل عود مىكند .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 592
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٩٢