خواهد آمد چه آنكه واجب مشروط طبق مختار ايشان عينا همان واجب معلّقى است كه مرحوم صاحب فصول آن را مصطلح قرار دادهاند .
تحرير و شرح
حال فرموده مصنّف در اينمقام آنست كه :
اگر براى واجب مشروط مقدّمات وجوديّهاى فرض شود كه واجب نسبت به آنها مطلق بوده يعنى وجوبش معلّق و موقوف بر وجود آنها نباشد قطعا طبق فرموده مرحوم شيخ اعلى اللّه مقامه الشّريف وجوب فعلى بواجب تعلّق گرفته و قبل از اينكه شرط حاصل شود بدون تعليق و تقديرى وجوب حالى انشاء و جعل ميگردد اگرچه زمان واجب و وقت امتثالش پس از حصول شرط در آينده مىباشد .
و بعبارت ديگر :
بعقيده ايشان وجوب حالى و واجب استقبالى است فلذا در مثال « اكرم زيدا ان جاء » طبق مختار شيخ عليه الرّحمة قبل از اينكه زيد بيايد وجوب اكرام بوسيله صيغه اكرم در زمان حال انشاء و ايجاد شده اگرچه امتثال و تحقّق اكرام در خارج پس از آمدن زيد در زمان آينده صورت خواهد گرفت از اينرو مقدّماتيكه اكرام معلّق و مشروط بحصول آنها نبوده و مقدّمات وجوديّه محسوب ميشوند واجب ميباشند و همانطوريكه مرحوم مصنّف فرمودهاند عين اين تقرير در واجب مشروط بفرموده شيخ ( ره ) نسبت به واجب معلّقى كه از مصطلحات و مخترعات صاحب فصول ( ره ) است جارى مىباشد يعنى بعقيده مرحوم صاحب فصول تمام مقدّمات وجوديّه واجب معلّق واجب و لازم هستند .
چه آنكه ميتوان ادّعاء نمود واجب مشروط بعقيده شيخ ( ره ) همان واجب معلّق در كلام صاحب فصول ( ره ) است با اينفرق كه واجب معلّق صرفا وجوبش معلّق به دخول وقت و فرارسيدن زمان است ولى واجب
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 795
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٩٥