نهى مولوى ذاتى نفسى : آنست كه مطلوب از آن ترك نفس منهىّ عنه باشد مانند نهى از زنا و قمار .
نهى مولوى ذاتى غيرى : آنست كه نهى از شيئ مقدّمه باشد براى نهى از شيئ ديگر مانند نهى از مقدّمات حرام .
نهى مولوى ذاتى عينى : آنست كه مطلوب از آن ترك منهىّ عنه از همه افراد بطور مستقلّ و عليحدّه مىباشد همچون ترك شرب خمر و زنا .
نهى مولوى ذاتى كفائى : آنست كه مطلوب از آن ترك منهىّ عنه از برخى افراد بوده بطوريكه وقتى از ايشان فعل ترك شد تكليف از عهده ديگران ساقط است .
نهى مولوى ذاتى تعيينى : آنست كه مطلوب از آن ترك خصوص منهىّ عنه باشد مانند نهى از شرب خمر .
نهى مولوى ذاتى تخييرى : آنست كه مطلوب از آن ترك يكى از دو شيئ بنحو تخيير باشد مانند نهى از ازدواج با اختين .
نكته دوّم
ملاك و مناط بحث
مناط و ملاك بحث در اينجا يعنى جهتى كه مسئله را بملاحظه آن مورد بحث و بررسى قرار ميدهيم عبارتست از تنافى بين مفاد نهى يعنى حزازت و منقصت منهىّ عنه و صحّت آن .
پس از توجّه به اين دو نكته اينك در شرح مرام مرحوم مصنّف ميگوئيم :
حضرات در عنوان بحث فرمودهاند :
نهى عن الشّيئ هل يقتضى فساده ام لا .
يا بعضى ديگر گفتهاند :