و الايّام الى ان تطلع شمس الهداية و يرتفع الظّلام كما يظهر من الاخبار المرويّة عن الائمّة عليهم السّلام .
ترجمه :
سپس مرحوم مصنّف ميفرمايند :
جواز ارجاع شرط و قيد به هيئت و عدم الزام در برگشت آن به مادّه بنابر اينكه احكام را تابع مصالح كامنه در نفس احكام بدانيم در كمال وضوح و روشنى است .
ولى بنابر آنكه احكام تابع مصالح و مفاسد حاصله در متعلّقات يعنى مأمور به يا منهىّ عنه باشد پس تقرير مذكور در كمال صحّت مىباشد زيرا اين تبعيّت صرفا در احكام واقعى و نفس الامرى باعتبار واقعى بودنشان مىباشد نه بملاحظه فعليّتى كه دارند چه آنكه منع از فعليّت احكام واقعى در شرع انور بسيار بوده و نادر الوجود نميباشد همچون كلّيّه موارد اصول و امارات كه بر خلاف احكام واقعى باشند و نيز مانند برخى از احكام در صدر بعثت بلكه احكام تا روز ظهور حضرت قائم عجّل اللّه تعالى فرجه الشّريف با اينكه حلال و حرام حضرت نبوىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم تا روز قيامت مستمرّ مىباشد ولى با اينحال بسا مانع از فعليّت حكمى تا زمان موفور السّرور حضرت حجّت عليه السّلام باقى بوده تا پس از مرور ايّام و ليالى و سپرى شدن آنها و انتهايش به طلوع شمس عالم هدايت و ارتفاع ظلمت جهالت بواسطه حضرتش عليه السّلام مانع بر طرف شده و حكم از انشاء به فعليّت برسد چنانچه اين مضمون از اخبار وارده از ائمّه هدى عليهم السّلام وارد شده است .
تحرير و شرح
حاصل فرموده مصنّف ( ره ) در اينمقام آنست كه :
بين ارباب دانش و حضرات اصوليّين دو مشرب مىباشد :
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 785
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٨٥