تحرير و شرح
قوله : و ليكن هذا مراد الخ : مشار اليه « هذا » ارشادى بودن نهى در اينقسم و اشاره داشتن به اقلّ ثوابا بودن فرد منهىّ عنه از ساير افراد مىباشد .
قوله : و لا يرد عليه : ضمير در « عليه » به « من قال » راجع است .
قوله : العبادة الّتى تكون اقلّ ثوابا : مثل نماز در حمّام .
قوله : من الاخرى : همچون نماز در خانه .
قوله : و لزوم اتّصاف ما لا مزيّة فيه الخ : نظير نماز در خانه .
قوله : لانّه اكثر ثوابا : ضمير در « لانّه » به ما لا مزيّة فيه الخ راجع است .
قوله : ممّا فيه المنقصة : يعنى نماز در حمّام مثلا .
قوله : لما عرفت من انّ الخ : علّت است براى لا يرد .
قوله : المراد من كونه اقلّ ثوابا الخ : مرحوم محقّق مشگينى ميفرمايند :
و بعبارت ديگر : مقصود از « اقلّ الثّواب » كه محكوم بكراهت است آن عبادتى است كه نقصان ثوابش بخاطر وجود مانع بوده فقدان مقتضى همچون نماز در حمّام كه مانع از ازدياد و كثرت ثواب آنست كه در حمّام اداء شده و اين خود مانع از ثواب زياد است بخلاف نماز در خانه نسبتت به مسجد كه اگر چه آن نيز اقلّ ثوابا مىباشد ولى اين قلّت ثواب بخاطر نبودن مقتضى است چه آنكه در خانه نه جهتى است كه باعث مزيّت نماز گردد و نه موجبى براى منقصت وجود دارد بلكه اين فرد از نماز در احداث مزيّت يا منقصت براى طبيعت بىتفاوت محض مىباشد و حاصل آنكه مراد از « اقلّ الثّواب » اين قسم از آن نبوده كه منشاء قلّت فقدان مقتضى باشد .
چناچه منظور از « اكثر الثّواب » كه محكوم به استحباب است همچون نماز در مسجد ، عبادتى است كه مقتضى براى كثرت ثواب در آن وجود داشته باشد نه آنكه اكثر بودنش بخاطر اين بوده كه مانع از كثرت ثواب در آن مفقود باشد نظير نماز در خانه چه آنكه چون منقصتى در آن نيست
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1364
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٣٦٤