امّا فرقشان در معاملات ظاهر و روشن است .
و امّا در عبادات فرق اينستكه :
نزاع در مبحث گذشته يعنى اجتماع امر و نهى در موردى است كه امر و نهى به دو طبيعتى كه از نظر حقيقت با هم متغاير بوده اگرچه بينشان عموم و خصوص مطلق است تعلّق گرفته ولى در اينجا يعنى مبحث نهى در عبادات امر و نهى به دو طبيعتى كه از حقيقتا با هم متّحد بوده و تغايرشان صرفا بملاحظه اطلاق و تقييد است تعلّق گرفتهاند يعنى امر بمطلق و نهى بمقيّد توجّه پيدا كرده است .
تمام شد كلام مرحوم صاحب فصول .
تحرير و شرح
حاصل فرموده مرحوم صاحب فصول اينستكه :
فرق بين مسئله اجتماع امر و نهى و مسئله نهى از عبادات و معاملات اينستكه :
امّا فرق ايندو نسبت به معاملات بسى واضح و روشن است زيرا اساسا معامله مورد امر واقع نميشود تا از صغريات مسئله اجتماع امر و نهى باشد در حالى كه متعلّق نهى قرار ميگيرد پس حاصل فرق طبق اين تقرير چنين مىشود كه مسئله اجتماع امر و نهى در معاملات جارى نبوده ولى مسئله نهى جريان داشته و مصداق پيدا مينمايد .
و امّا فرق ايندو نسبت به عبادات :
در مبحث اجتماع امر و نهى هريك از ايندو به دو طبيعت و ماهيّتى كه حقيقتا با هم متغاير بوده تعلّق گرفته اگرچه بينشان نسبت عموم و خصوص مطلق مىباشد .
و بعبارت ديگر :
متعلّق امر و نهى از حيث مصداق با هم تغاير داشته و بحسب مفهوم
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1253
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢٥٣