متن :
ان قلت
كما يسقط الامر بتلك الامور ، كذلك يسقط بما ليس بالمأمور به فيما يحصل به الغرض منه كسقوطه فى التّوصّليّات بفعل الغير او المحرّمات .
ترجمه :
سؤال
همانطوريكه امر به امور سهگانه مذكور ساقط مىشود عينا به واسطه اتيان به چيزى كه مأموربه نبوده ولى غرض با آوردنش تحصيل ميگردد ساقط مىشود همچون سقوط امر در توصّليّات كه با انجام ديگرى يا ارتكاب محرّمات سقوط پيدا مىكند .
تحرير و شرح
حاصل سؤال اينستكه :
سقوط امر منحصر به سه امر سابق الذّكر نيست بلكه در غرض آنها امر ديگرى وجود دارد و آن اينستكه :
مكلّف غير مأموربه را كه آن نيز محصّل غرض مولى است بجاى آورد چه آنكه قطعا وجوب در اينفرض نيز ساقط مىشود همانطوريكه در واجبات توصّلى اگر غير مكلّف بآوردن واجب مبادرت ورزد مثل اينكه جامه متنجّس را ديگرى آب بكشد يا بآوردن افعال محرّمه به مقصود برسد نظير اينكه لباس متنجّس را با آب غصبى تطهير نمايد بدون شبهه وجوب ساقط مىشود .
قوله : بتلك الامور : مقصود موافقت و مخالفت با امر و ارتفاع موضوع تكليف است .
قوله : فيما يحصل به الغرض منه : ضمير در « به » به ماء موصوله و در « منه » به امر راجع مىباشد .
قوله : كسقوطه فى التّوصّليّات : ضمير در « سقوطه » به وجوب راجع است .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 962
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩٦٢