وجه اوّل
خلاصه وجه اوّل اينستكه :
حركات و افعال مخصوص بسا موجب تحصيل مقصود نگشته و غرضى كه از آنها اراده شده و به منظور تحقّقش افعال مزبور را با در نظر گرفتن عنوانى خاصّ مقدّمه و موقوف عليه قرار دادهاند حاصل نميگردد از اينرو جهت حصول غرض ميبايد در اتيانشان بعنوان مقدميّت قصدامرشان نيز بشود زيرا امر ما را باتيان چيزى كه موقوف عليه و مقدّمه بوده دعوت كرده پس عنوان « موقوف عليه بودن » عنوان اجمالى و مرآت براى حركات مذكور مىباشد .
در نتيجه بايد بگوئيم : اتيان طهارات بعنوان عبادت و اطاعت امرشان نه بخاطر اينستكه امر مقدّمى و غيرى مقتضى چنين اتيان و امتثالى شده ، بلكه جهتش احراز نفس عنوانى است كه بملاحظه آن عنوان موقوف عليه و مقدّمه قرار گرفتهاند .
تحرير و شرح
حاصل وجه اوّل اينستكه :
افعال و حركات مخصوص از قبيل شستن دستها و صورت و كشيدن مسح به سر و پاها بسيار اتّفاق مىافتد كه اگر آنها را به قصد عنوانى كه دارند و باعتبار آن مقدّمه واقع شدهاند بياوريم محصّل غرض نبوده و مقصود مولى و آمر همچنان غير مستوفى باقى ميماند و بعبارت ديگر :
شستن اعضاء وضوء و كشيدن مسح به دستها و پاها چون امر نفسى داشته لاجرم ذاتا عبادت و مستحبّ ميباشند و با همين عنوان عبادت بودن مقدّمه براى نماز ميباشند ، حال اگر در آوردن اين افعال صرفا نيّت عبادت داشته و آنها را به قصد عبادت بودن آورده بدون اينكه امر غيرى كه به آنها تعلّق
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 912
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩١٢