اشكاليكه در فرمايش مرحوم شيخ است اينكه :
قبلا گفته شد كه مفاد هيئت افراد نبوده بلكه مفهوم طلب مىباشد و شرح تفصيلى آن در مبحث وضع حروف گذشت و اساسا ممكن نيست مفاد هيئت فرد طلب حقيقى يعنى طلبى كه بحمل شايع طلب است باشد زيرا اگر چنين ميبود انشائش بواسطه صيغه صحيح نبوده و امر غير ممكنى محسوب ميشد چه آنكه بديهى است طلب حقيقى از صفات خارجيّهاى است كه از اسباب خاصّهاى ناشى و حاصل مىشود نه آنكه بتوان آن را با صيغه ايجاد و انشاء كرد .
بلى ، ميتوان گفت كه طلب حقيقى گاهى سبب براى انشاء طلب مىشود چنانچه احيانا غير آن نيز باعث آن ميگردد .
تحرير و شرح
حال اشكال مرحوم مصنّف بفرموده شيخ اعظم ( ره ) اينستكه :
قبول نداريم مفاد هيئت فرد طلب باشد تا براى تقييد و اطلاق قابليّت نداشته باشد ، بلكه مفاد آن همان مفهوم است و مفهوم چنانچه در كلام خود مرحوم شيخ به آن اشاره شد براى هريك از اطلاق و تقييد صلاحيّت دارد .
و دليل ما بر اينكه مفاد هيئت فرد نيست اينكه :
فرد طلب همان است كه بحمل شايع طلب محسوب مىشود و آن در واقع همان طلب حقيقى است و پرواضح است كه طلب حقيقى همان صفت قائم به شخص بوده كه از اسباب خاصّهاى ناشى مىشود كه عبارتند از مقدّمات اراده نظير تصوّر مضار و منافع فعل و شوق اكيد و غير ايندو از امورى كه قبلا به آنها اشاره شد نه اينكه بتوان آن را با صيغه امر ( هيئت ) ايجاد كرد و طبق اين بيان فرد طلب كه همان اراده حقيقى باشد اساسا مستحيل است كه با صيغه امر ايجاد شود .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 889
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٨٩