قرار دهيم .
در نتيجه بايد بگوئيم :
در مواردى كه شرعا اتيان بمقدّمه قبل از زمان واجب لازم شمرده شده است همچون غسل در شب ماه رمضان و غير آن اشكالى وجود ندارد زيرا از طريق دليل ان كشف مىشود كه وجوب واجب بر وجوب مقدّمه سابق بوده و آنچه متأخّر قرار دارد زمان اتيان بواجب نسبت به زمان انجام مقدّمه مىباشد و هيچ محذور و اشكالى در آن وجود ندارد .
و اگر فرضا علم و يقين به عدم تقدّم وجوب مقدّمه بر وجوب ذى المقدّمه حاصل گردد ديگر مستحيل است مقدّمه را متّصف به واجب غيرى دانست از اينرو اگر دليلى بر وجوب آن قائم شود بناچار وجوبش ميبايد نفسى باشد ولو حكمت در آن تهيّأ و مستعدّ شدن مكلّف براى ايجاب ذو المقدّمه باشد بنابراين محذور در اينفرض نيز ساقط مىباشد .
تحرير و شرح
اشكالى است معروف و مشهور و عويصهاى است معضل و مشكل كه حضرات براى رفع و حلّ آن انفاس شريفه خود را به رنج و تكلّف انداخته و هريك بيان و تقريرى فرمودهاند و ما در اينجا ابتداء اشكال و سپس اجوبه از آن را نقل ميكنيم :
اشكال مشهور
اجماع است كه برخى از مقدّمات قبل از وقت واجب ، واجب هستند مانند :
1 - وجوب غسل جنابت قبل از طلوع فجر كه پيش از فرارسيدن زمان واجب يعنى روزه واجب و لازم است .
2 - تحصيل زاد و راحله پيش از موسم حجّ با اينكه واجب يعنى
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 847
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٤٧