تحرير و شرح تعريض مصنّف به صاحب فصول ( رهما )
حاصل فرموده مصنّف در اينمقام آنست كه :
حقيقت واجب معلّق آنست كه حصولش موقوف باشد بامر ديگرى اعمّ از آنكه آن امر مقدور بوده همچون مثال ذيل :
يجب عليك بالفعل ان تكرم زيدا ان لقيته غدا .
( الآن بر تو واجب است كه زيد را اكرام كنى البتّه اگر وى را در فردا ملاقات نمودى ) .
كه در اينمثال اكرام واجب معلّق است چون حصولش در خارج موقوف است به ملاقات با زيد و در عين حال ملاقات امرى است كه در اختيار مكلّف مىباشد .
و يا آنكه غير مقدور باشد مانند اينمثال :
يجب عليك الآن ان تكرم زيد بعد غروب الشّمس .
( الآن بر تو واجب است كه پس از غروب آفتاب زيد را اكرام كنى ) .
در اينمثال اكرام واجب معلّق است چون حصولش در خارج معلّق بر غروب آفتاب كه امرى است غير مقدور براى مكلّف شده است .
و بهرتقدير امر معلّق عليه گاهى همچون نفس واجب مورد تكليف واقع شده و از واجب وجوبى به آن ترشّح مىشود چنانچه در مثال ذيل اينطور است :
يجب عليك ان تكرم زيدا بعد ملاقاتك ايّاه .
كه در اينمثال وجود ملاقات قيد براى اكرام است همانطوريكه طهارت مثلا قيد براى نماز مىباشد پس همانطور نماز و طهارت هردو متعلّق و