و فيه انّه من المقطوع انّ مثل النّاطق قد اعتبر فصلا بلا تصرّف فى معناه اصلا بل بما له من المعنى كما لا يخفى .
ترجمه :
ايراد مرحوم صاحب فصول بر محقّق شريف
مرحوم صاحب فصول بر كلام محقّق شريف ايراد نموده و فرموده است :
ممكنست ما شقّ اوّل را انتخاب كرده و اشكال را اينطور دفع كنيم :
فصل بودن ناطق مبنى بر عرف اهل منطق است كه آن را مجرّد از مفهوم ذات اعتبار مىكنند ولى اين باعث نمىشود كه اهل لغت نيز آن را اينچنين لحاظ كرده و لفظ « ناطق » را براى مفهوم مجرّد از ذات وضع كرده باشند .
جواب مرحوم مصنّف از كلام صاحب فصول ( ره )
مصنّف مىفرمايد :
قطعى و يقينى است كه مثل كلمه « ناطق » با همان معنائى كه از نظر اهل لغت ثابت است نزد اهل ميزان فصل قرار داده شده بدون آنكه در معنايش تصرّفى نموده باشند .
تحرير و شرح
حاصل فرموده صاحب فصول اينست كه :
از دو شقّى كه گذشت شقّ اوّل را اختيار مىكنيم و مىگوييم معناى ناطق مفهوم شىء كه نطق براى آن ثابت است مىباشد و امّا جواب اشكال