الوصف الجارى عليه حقيقة فى خصوص المتلبّس بالمبدا فى الحال او فيما يعمّ المتلبّس به فى المضىّ .
ترجمه :
امر دوّم اشكال در جريان نزاع نسبت به اسم زمان
دانسته شد كه وجهى براى تخصيص دادن نزاع به بعضى از مشتقّات جارى بر ذات همچون اسم فاعل وجود ندارد بلكه بحث و نزاع تعميم داشته و تمام مشتقّات را شامل است ولى در عين حال بايد بگوئيم :
بسا در جريان آن نسبت به اسم زمان اشكال شده و گفتهاند اجراء اين نزاع در اسم زمان ممكن نيست زيرا ذات در اسم زمان كه عبارتست از « نفس زمان » ذاتا و بنفسه منقضى شده و زائل مىگردد پس چگونه ممكنست نزاع واقع شود در اينكه وصف جارى برآن حقيقت در خصوص متلبّس به مبدأ در حال نسبت است يا در اعمّ از متلبّس در زمان گذشته و منقضى حقيقت مىباشد .
تحرير و شرح
حاصل فرموده مصنّف در اين عبارات آنست كه :
اگرچه قبلا فرموده مرحوم صاحب فصول را نقل و سپس تضعيف نموديم و در مقام اثبات مدّعى دليل آورديم كه نزاع بين حضرات منحصر در خصوص اسم فاعل و اشباه آن همچون صفت مشبّهه نمىباشد و اين اختلاف بين ارباب اصول تعميم دارد ولى اكنون مىگوييم :
بسا در كلمات باحثين و كسانى كه اين مبحث را متعرّض شدهاند اشكالى طرح شده راجع به عدم امكان جريان نزاع در اسم زمان و حاصل