تحرير و شرح
حاصل استدلال اعمّىها به اين دليل آنست كه گفتهاند :
در بسيارى از اخبار و روايات الفاظ عبادات در فاسد استعمال شدهاند و ظاهر اين استعمالات آنست كه بنحو حقيقت بوده و بدين ترتيب ثابت مىشود كه اين الفاظ براى اعمّ از صحيح و فاسد وضع شدهاند و براى نمونه به دو روايت در اين باب تمسّك جستهاند :
تقرير استدلال بحديث اوّل
در اين حديث شريف امام عليه السّلام به نماز و روزه و زكات و حجّى كه سنّيان بجا مىآورند اين اسامى را اطلاق كرده و فرمودند :
فاخذ النّاس بالاربع .
بنابراين كه عبادات غير اهل ولايت باطل باشد چنانچه نظر كافّه اهل تحقيق از فقهاء چنين مىباشد هيچ وجهى براى صحّت اطلاق مزبور وجود ندارد مگر آنكه آنها را براى اعمّ از صحيح و فاسد موضوع بدانيم .
تقرير استدلال بحديث دوّم
در اين حديث شريف امام عليه السّلام زن حائض را از خواندن نماز در ايّام ناپاكى بازداشته و مىفرماين : در اين ايّام نماز مخوان .
پرواضح است كه متعلّق نواهى همچون اوامر بايد مورد قدرت مكلّف باشد فلذا نهى نمودن زيد از طيران در آسمان حسن نداشته بلكه قبيح نيز شمرده مىشود با توجّه به اين نكته مىگوييم :
زن حائض در ايّام ناپاكى بر خواندن نماز صحيح قادر نيست و همچون زيد كه بر پرواز در آسمان متمكّن نمىباشد وى نيز آوردن نماز صحيح برايش مقدور نمىباشد پس همانطورىكه نهى زيد از پرواز قبيح است نهى زن حائض نيز از خواندن نماز صحيح در حال ناپاكى چنين مىباشد پس به ناچار