ترجمه و شرح :
مبحث اعراب فعل
مصنّف گويد :
زمانى كه فعل مضارع از عامل نصبى و جزمى خالى و برهنه باشد آن را رفع بده مانند : تسعد ( سعادتمند مىشود ) .
عوامل نصب
سپس گويد :
و به « لن » و « كى » فعل مضارع را نصب بده و همچنين با « ان » كه بعد از فعل غير علم باشد نه با « ان » كه پس از فعل علم قرار گرفته .
شارح گويد :
چهار حرف بوده كه فعل مضارع را با آن نصب مىدهند و آن عبارتند از :
1 - لن و آن حرف نفى و بسيط مىباشد مانند :
فلن ابرح الارض ( من هرگز از اين سرزمين برنخيزم ) .
شاهد در « لن » است كه ابرح را منصوب كرده يعنى آخر آن را مفتوح نموده است .
2 - كى و آن حرف مصدرى است يعنى با فعل مضارعى كه بعدش واقع شده به مصدر مبدّل مىشود مانند :
لكيلا تأسوا على ما فاتكم .
( براى اينكه دلتنگ نشويد برآنچه از دست شما رفته است ) .
شاهد در « كى » است كه برسر « تأسوا » داخل شده و نون رفعى آن را به نصبى انداخته و مجموعا به مصدر مبدّل مىشوند چه آنكه تأويل آن : لعدم اساكم على ما فاتكم مىباشد .
3 - ان و آن حرف مصدرى است مانند :
و ان تصوموا خير لكم ( اينكه روزه بگيريد براى شما بهتر است ) .
شاهد در « ان » بوده كه برسر « تصوموا » داخل شده و نون رفعى آن را به نصبى انداخته و مجموعا به مصدر مبدّل مىشوند چه آنكه تأويل آن : صومكم خير لكم مىباشد .
تنبيه
همان طورى كه اشاره شد تنها « ان » مصدريّه فعل مضارع را نصب مىدهد نه غير مصدرى .