قد : حرف تحقيق .
علم : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، ثلاثى مجرّد ، صفت براى « جواب » .
واو : عاطفه .
العكس : مبتداء .
قد : حرف تحقيق .
يأتى : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، معلوم ، ثلاثى مجرّد ، از باب ضرب ، يضرب ، مهموز الفاء و ناقص يائى ، خبر .
ان : حرف شرط .
المعنى : نائب فاعل است براى فعل مقدّر كه « فهم » مفسّر آن مىباشد و همان فعل مقدّر فعل شرط است و جوانب آن به قرينه « و العكس قد يأتى » محذوف مىباشد .
فهم : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، مجهول ، مفسّر است براى فعل مقدّر .
ترجمه :
شرط ما را از جوابى كه معلوم و مشخّص است بىنياز مىكند و عكس آن نيز گاهى در كلام مىآيد مشروط باينكه معنا فهميده شود .
متن : « 706 »
و اخذف لدى اجتماع شرط و قسم * جواب ما أخّرت فهو ملتزم
تجزيه و تركيب
واو : حرف عطف .
احذف : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد ، متعدّى و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى .
لدى : اسم ، ظرف ، مضاف ، متعلّق به « احذف » .
اجتماع : مضاف اليه ، مضاف .
شرط : مضاف اليه .
واو : عاطفه .