شرطا : مفعول دوّم براى « جعل » .
لام : حرف جرّ .
ان : مجرور به « لام » ، متعلّق به « جعل » .
او : عاطفه .
غيرها : مضاف و مضاف اليه ، معطوف به « ان » .
لم ينجعل : فعل مضارع مجزوم ، جواب براى « لو جعل . . . »
ترجمه :
جواب را با فاء بياور بطور حتم و قطع در صورتى كه اگر آن را شرط براى « ان » يا غير آن قرار دهى قبول اين معنا را نكند .
متن : « 702 »
و تخلف ألفاء إذا المفاجأة * كإن تجد إذا لنا مكافأة
تجزيه و تركيب
واو : استينافيّه .
تخلف : فعل مضارع ، مفرد ، مؤنّث ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، از باب نصر ، ينصر ، متعدّى ، معلوم .
الفاء : مفعول مقدّم .
اذ : مضاف ، فاعل براى « تخلف » .
المفاجاة : مضاف اليه .
كاف : حرف جرّ و مجرور آن « قولك » است كه حذف شده .
ان : حرف شرط .
تجد : فعل شرط .
اذا : بجاى فاء جزائيّه قرار گرفته .
لنا : جارّ و مجرور ، متعلّق باستقرّ ، خبر مقدّم .
مكافاة : مبتداء مؤخّر و جمله « اذا لنا مكافاة » جواب است براى « ان تجد » .
ترجمه :
اذاء فجائيّه بجاى « فاء » قرار مىگيرد مانند : ان تجد اذا لنا مكافاة .