در اصل ادتان بود ، سپس تاء را به دال تبديل كرده و آن را در دال فاء الفعل ادغام كرده ، ادّان شد .
قوله : ازدد : امر است از باب افتعال و در اصل ازتدّ بود سپس تاء را به دال مبدّل ساخته ازدد شد .
قوله : ادّكر : امر است از باب افتعال و در اصل اذتكر بوده سپس تاء ررا به دال مبدّل ساخته و ذال را نيز به دال بدل كرده و در هم ادغام نموديم ادّكر شد .
متن : « 988 »
فا أمر أو مضارع من كوعد * احذف وفى كعدة ذاك اطّرد
تجزيه و تركيب
فا : مقصور « فاء » بوده ، مضاف ، مفعول مقدّم براى « احذف » .
امر : مضاف اليه .
او : عاطفه .
مضارع : معطوف به « امر » .
من : حرف جرّ .
كوعد : مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ ، حال است از « امر » و « مضارع » .
احذف : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر .
واو : عاطفه .
فى : حرف جرّ .
كعدة : مجرور به « فى » ، متعلّق به « اطّرد » .
ذاك : مبتداء .
اطّرد : خبر .
ترجمه :
فاء الفعل امر و مضارع فعلى كه همچون « وعد » است را حذف كن و در « عده » اين حذف شايع و مطّرد است .
متن : « 989 »
و حذف همز أفعل استمرّ فى * مضارع و بنيتى متّصف