المضموم : نائب فاعل براى « يكسر » .
فى : حرف جمع .
جمع : مجرور به « فى » ، متعلّق به « يكسر » .
كاف : حرف جرّ .
ما : مصدريّه .
يقال : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، صله براى « ما » .
هيم : نائب فاعل براى « يقال » .
عند : اسم ، مضاف ، ظرف ، متعلّق به « يقال » .
جمع : مضاف اليه ، مضاف .
اهيما : مضاف اليه و الفش الحاقى است .
ترجمه :
حرف مضموم را در جمع كسره مىدهند چنانچه در جمع « اهيم » مىگويند : هيم .
متن : « 961 »
و واوا اثر الضّمّ ردّ اليا متى * ألفى لام فعل او من قبل تا
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
واوا : مفعول دوّم براى « ردّ » كه برآن مقدّم شده .
اثر : مضاف ، ظرف ، متعلّق به « ردّ » .
الضمّ : مضاف اليه .
ردّ : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، متعدّى به دو مفعول .
الياء : مفعول اوّل براى « ردّ » .
متى : اسم شرط ، ظرف ، متعلّق به « الفى » .
الفى : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مزيد ، باب افعال ، مجهول و ضمير مستتر در آن نائب فاعلش بوده كه به « الياء » راجع است .
لام : اسم ، مضاف ، مفعول دوّم براى « الفى » .
فعل : مضاف اليه .
او : حرف عاطفه .