تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 2052

مساهمون:

ص٢٠٥٢
وجود همزه وصل در اين كلمات سماعى است نه قياسى چنانچه الحاق همزه وصل در اثنين و امرء و تأنيث اين سه كلمه يعنى ( ابن ، اثنين و امرء ) كه ابنة و اثنتين و امرئة مىباشد سماعى است . مصنّف گويد : و همچنين همزه وصل در « ايمن » سماعى است . شارح گويد : كلمه « ايمن » در قسم به كار مىرود و بگفته مصنّف همزه‌اش وصل بوده و آن سماعى مىباشد .

انتقاد ابن هشام

ابن هشام گويد : شايسته و سزاوار است كه همزه در « ال » موصوله و « ايم » كه لغتى است در « ايمن » را همزه وصل قرار داده و ابندو را در عداد الفاظى كه همزه وصل سماعى دارند بشمرند در حالى كه ادباء چنين نكرده‌اند . اگر گفته شود : لازم نيست « ايم » را جداگانه و عليحدّه ذكر كنند زيرا « ايم » همان « ايمن » است كه لام الفعل آن حذف شده لذا وقتى گفتيم همزه « ايمن » سماعا همزه وصل است با همين عبارت متعرّض همزه « ايم » نيز شده و بيان كرده‌ايم كه همزه‌اش سماعا همزه وصل است .

جواب شارح از انتقاد ابن هشام

شارح مىگويد : انتقاد ابن هشام وارد نيست زيرا طبق گفتته وى پس بايد حضرات « ام » را كه لغتى است در « ال » نيز در زمره الفاظ ياد شده ذكر كنند و در مقام اشكال به ابن هشام بايد گفت پس چرا شما « ام » را مورد اشكال قرار نداده و آن را همراه « ايم » و « ال » نياورديد . مصنّف گويد : همزه « ال » نيز وصل مىباشد .